استفتائات هفته

1. اگر در مضاربه بين مالك و عامل اختلاف در مقدار سهم عامل شود، چگونه مى‏توان آن را برطرف كرد؟ 
هرگاه بين مالك و عامل در مقدار سهم عامل اختلاف شود، در صورتى كه بيّنه براى عامل در ادعايش در بين نباشد، قول مالك مقدم مى‏شود و نيز اگر عامل مدعى شود كه سرمايه را به مالك برگردانده ولى مالك منكر آن شود، در صورتى كه براى عامل بيّنه بر ادعايش نباشد، قول مالك با قسم مقدم مى شود.

2. آيا عامل مى‏تواند مال المضاربه را با مال خود بدون اذن مالك مخلوطكند؟ 
عامل نمى‏تواند مال المضاربه را بدون اذن مالك با مال خود مخلوط نمايد و هرگاه اين كار را انجام دهد، ربح و سودى كه از تجارت حاصل مى‏شود، بايد نسبت به سرمايه و مال مختلط تقسيم شود.

3. آيا مضاربه در مال مشترك صحيح است؟ 
مضاربه در مال مشترك صحيح مى‏باشد، پس مالى كه بين دو نفر به‏گونه نصف مشترك مى‏باشد، يكى از آنها مى‏تواند سهم خود را به شخص ديگرى كه آن را مى‏داند، به عنوان مضاربه واگذار نمايد.

4. آيا تأخير عامل در تجارت با مال المضاربه بدون اذن مالك، جايزاست؟ 
تأخير عامل بعد از تحويل گرفتن رأس المال براى تجارت با آن به مقدارى كه عرفا مسامحه در تجارت محسوب گردد و بدون اذن مالك باشد، جايز نيست و اگر بدون اذن او تأخير صورت گيرد و سرمايه تلف شود، عامل ضامن است، ولى مالك فقط مى‏تواند رأس المال را از عامل مطالبه نمايد.

5. اگر بين دو طرف مضاربه اختلاف شود و مالك ادعا كند مال را به عنوان قرض به عامل داده و عامل ادعا كند آن را به عنوان مضاربه گرفته است، حكم آن را بيان‏فرماييد؟ 
اگر بين مالك و عامل در صورتى كه در رأس المال تلف يا خسارتى واقع گرديده، اختلاف شود به اينكه مالك ادعا كند كه رأس المال را به عنوان قرض به عامل داده و عامل ادعا كند كه آن را به عنوان مضاربه گرفته است، قول مالك با قسم مقدم مى‏شود. اما اگر اختلاف بين آنها به عكس اختلاف مذكور واقع شود، در اين صورت اگر هر دو قسم بخورند و يا نكول كنند، لازم است مالك اكثر الامرين از اجرة المثل واز حصه ربح را به عامل پرداخت نمايد.

6. اگر در مضاربه بين مالك و عامل اختلاف شود و عامل ادعا كند جنسى را با پول شخصى خريده و مالك ادعا كند با پول مضاربه است، حكم آن را بيان فرماييد؟ 
اگر عامل ادعا كند جنسى را كه خريدارى كرده، براى خود و از مال شخصى خود خريده است و مالك ادعا كند كه آن را با پول رأس المال به جهت مضاربه خريده است و يا اينكه عامل و مالك ادعاى عكس مذكور را نمايند، در هر دو صورت قول عامل مقدم مى‏شود.

7. اگر در مضاربه بين مالك و عامل در مقدار ربح اختلاف شود، چگونه مى‏توان آن را برطرف كرد؟ 
اگر مالك و عامل در مضاربه رأس المال و مقدار حصه عامل از ربح اتفاق نظر داشته باشند ولى در مقدار ربح حاصله از تجارت و يا در اصل حصول ربح و سود اختلاف نظر داشته باشند، در هر صورت قول عامل با يمين مقدم است.

8. اگر بين مالك و عامل در برگرداندن اصل مال المضاربه اختلاف شود كيفيت حل آن را بيان فرماييد؟ 
اگر بين مالك و عامل اختلاف در ردّ رأس المال باشد به اينكه عامل آن را ادعا نمايد و مالك آن را انكار كند، در اين صورت اگر بيّنه‏اى در بين نباشد، قول مالك با يمين مقدم است.

9. اگر معلوم شود كه مال المضاربه مال غير بوده و تلف شده باشد، وظيفه صاحب مال چيست؟ 
اگر بعد از عقد مضاربه معلوم شود مالى كه متعلق عقد مضاربه قرار گرفت مال ديگرى بوده و تلف شود، صاحب مال مى‏تواند به هر يك از مضارب و عامل رجوع كند و مالش را از او بگيرد.

10. آيا جايز است گرفتن سود پولى كه در بانك‏هاى دولت‏هاى غيراسلامى سپرده مى‏شود؟ 
گرفتن سود پولى كه در بانك‏هاى دولت‏هاى غيراسلامى سپرده مى‏شود، جايز است، حتى اگرچه شرط سود در آن شده باشد و در اين جهت فرق نمى‏كند كه صاحب بانك از كافران كتابى باشد و يا مشرك و يا ملحد.




قابل توجه مراجعين محترم پايگاه اطلاع رسانى حضرت آية الله العظمى جناتى
پس از عرض سلام و تشکر از عنايات و الطاف فراوانى که مبذول داشته‌ايد، به استحضار مى‌رساند روزانه استفتائات بسيار زيادى به صندوق پستى اين پايگاه ارسال مى‌گردد که پاسخ بسيارى از آنها در جلد اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم رساله توضيح المسائل ايشان چاپ گرديده يا در بخش فتاواى منتخب اين پايگاه وجود دارد و عزيزان مى‌توانند با تهيه رساله‌ها يا دقت بيشتر در بخش فتاواى منتخب اين پايگاه، پاسخ بسيارى از پرسش‌هاى خويش را بيابند.
تلاش ما اين است که پاسخ استفتاى همه عزيزان در کوتاه‌ترين زمان ممکن و به صورت جداگانه ارسال شود، اما به علت حجم زياد استفتائات و کمبودها و محدوديت‌ها، در برخى موارد به انعکاس استفتائات در خبرنامه هفتگى پايگاه بسنده مى‌گردد که اميد است دوستان عذر ما را در اين زمينه بپذيرند.
براى تهيه رساله‌هاى توضيح المسائل و ديگر كتاب‌هاى حضرت آية الله العظمى جناتى مى‌توانيد در قم با انتشارات انصاريان (صفاييه، کوچه آمار، تلفن: 02517741744 ، 02517742647 ، www.ansariyan.ir

 
)، در مشهد با نمايندگى انتشارات انصاريان (چهارراه شهدا، پاساژ الغدير، شماره 14 ، تلفن: 05112218865) و در تهران با انتشارات ايده نو (ميدان انقلاب، خيابان 12 فروردين، کوچه نوروز، تلفن: 02166414415 ،www.newideabook.com
 
) تماس بگيريد.