1. در مراكز آموزشى كه پزشك تربيت مى‏نمايند، گاهى به دليل كمى مهارت دانشجويان، عوارض و خطراتى متوجه جان بيمار مى‏گردد (نقص عضو يافوت) آيا پزشك اصلى ضامن است يا دستيار او؟
اگر مريض بداند كه دانشجويان از جهت كمى مهارت، او را ناقص العضو مى‏نمايند يا آن كه پزشك او را در دست دانشجويان كم مهارت مى‏گذارد و از جهت كمى مهارت، باعث نقص عضو يا فوت او مى‏شوند، در اين فرض خود مريض سبب نقص عضو يا فوت خود است و ديه هم ندارد. ولى اگر مريض نداند، پزشك اصلى ضامن بوده و ديه بر او است.

2. اگر مريض نداند كه زير دست دانشجويان رفتن، باعث فوت يا نقص عضو مى‏شود و پزشك اصلى هم نداند كه كمى مهارت باعث نقص عضو بيمار مى‏شود و خودِ دانشجويان هم اين را ندانند و بيمار بميرد و يا آن كه در عضو وى نقصى پيدا شود، چه كسى ضامن است؟
در مفروض سؤال هيچ كس ضامن نيست.

3. در مواردى كه براى درمان بيمار، پزشك ناچار به لطمه زدن به بيمار است، مثلا براى احياى قلب بيمارى كه سكته كرده، ماساژ مى‏دهد به گونه‏اى كه منجر به شكستن دنده‏هاى او مى‏شود، يا براى تحريف فك بيمار به او سيلى مى‏زند، به گونه‏اى كه پرده گوشش پاره مى‏شود، آيا در اين موارد پزشك ضامن است؟
در مفروض سؤال كه لطمه زدن يا ماساژ دادن پزشك به عنوان درمان بيمار است، اشكال ندارد و به جهت شكسته شدن استخوان‏ها و يا پاره شدن پرده گوش بيمار، بر او ضمانى نمى‏باشد.

4. در موارد استعمال داروهايى كه مصرف آنها زياد است، مثل پنى‏سيلين و داروهاى ديگرى كه در پزشكى مصرف مى‏شوند و احتمال ايجاد شوك دارند، تكليف چيست؟ با توجه به اين كه مطرح كردن آن براى بيمار و گرفتن برائت از او برايش بيشتر ترس ايجاد مى‏كند و نيز در موارد انجام راديوگرافى‏ها با ماده حاجب كه پس از تزريق آن احتمال عارضه و حتى مرگ وجود دارد، آيا اخذ رضايت‏نامه كتبى و برائت از بيمار ضرورى مى‏باشد؟
اگر در اين امور احتمال شوك يا مرگ با تست كردن رفع مى‏شود، بايد پزشك آن را عملى نمايد. اگر امكان انجام اين آزمايش‏ها وجود ندارد و پزشك لازم است كه اين داروها را به مصرف بيمار برساند و به او تزريق نمايد، مى‏تواند آن را عملى سازد و اگر ناخودآگاه مريض بميرد يا عضوى از او از بين برود، پزشك و دستياران او ضامن نمى‏باشند.

5. آزمايشات اجبارى كه براى تشخيص برخى بيمارى‏ها انجام مى‏شود مانند آزمايشاتى كه براى اطلاع از وجود بيمارى‏هاى مقاربتى به صورت اجبارى انجام مى‏گردد، از جنبه شرعى چه حكمى دارد؟
در كليه مواردى كه نياز به اخراج منى از مجراى خودش بشود و پزشك آن را لازم بداند، استمنا در اين صورت حرمتى ندارد و حدّ شرعى هم بر آن نيست و اگر محتاج نظر به عورت هم باشد، مانعى ندارد.

6. اگر پزشك در معالجه مريض اشتباه كند حكم چيست؟
اگر پزشك دارويى را براى مريض اشتباها تجويز كند و پرستار آن را به مريض بدهد و باعث نقص عضوى از اعضاى او شود، پزشك ضامن است.

7. اگر متصدى تزريق آمپول در كارش اشتباه كند و باعث فوت بيمار شود، او ضامن است يا پزشك؟
هرگاه آمپولى كه پزشك براى بيمار تجويز كرده، در آن اشتباه نكرده باشد ولى با تزريق آن توسط متصدى آن مريض فوت كند، ديه بر عهده او است نه بر عهده‏پزشك.

8. حكم تزريق خون به غير هم‏جنس و يا به غير هم‏كيش جواز است ياحرام؟
تزريق خون مرد به زن و زن به مرد و يا خون كافر به مسلمان جايز است.

9. اگر مريضى سخت نتواند دارو تهيه كند و خوف تلف او در ميان باشد تكليف مردم مسلمان چه مى‏باشد؟
اگر شخصى مريض باشد و پزشك معالج براى خوب شدن وى دارو و آمپول مخصوصى را مؤثر بداند كه توانايى مالى تهيه آن را نداشته باشد، در صورتى كه با تهيه نشدن و مورد استعمال قرار نگرفتن آن خوف تلف و از بين رفتن او باشد، بر همگان به عنوان واجب كفايى واجب است كه آن را تهيه نمايند و او را از خطر مرگ نجات دهند و هرگاه كسى در تهيه آن پيش قدم شد، از ديگران تكليف ساقط مى‏شود.