فتاوای جدید

1. كدامين موسيقى غنايى از نگاه حضرت عالى بى‏اشكال است؟
بايد دانست موسيقى غنايى را كه با آهنگ نيكو و داراى كلمات صحيح و مفيد در بعد مذهبى، اخلاقى، عرفانى و اجتماعى باشد، همه فقهاى آگاه مباح و حلال و بى‏اشكال مى‏دانند و هرگاه به گونه لهوى و داراى الفاظ باطل و زور باشد، حرام مى‏دانند. ما موضوع حرمت غنا را بر اساس مبانى فقه اجتهادى، غناى به معناى شرعى آن كه مركب است از آواز به گونه لهو و لغو (اگر از مقوله كيف مسموع باشد) وآواز با كلمات باطل (اگر از مقوله كلام باشد) قرار داده‏ايم، نه به معناى لغوى آن كه بسيط بوده و عبارت است از آواز نيكو و پسنديده، و ما غناى به اين معنا را بى‏اشكال مى‏دانيم.

2. از قرار مسموع حضرت عالى قائليد به اينكه بين فقهاى مذاهب اسلامى در ارتباط با حكم غنا اختلافى نيست، مستدعى اين را توضيح دهيد؟
ما در بحث‏هاى فقهى اجتهادى، موسيقى غنايى را به دو قسم غناى به معناى لغوى و غناى به معناى شرعى - كه موضوع حكم است - جمع كرده‏ايم بين نظر آنانى كه غنا را فى نفسه مباح و حلال دانسته‏اند و آنانى كه غنا را فى نفسه حرام دانسته‏اند، به اينكه مقصود آنهايى كه داراى نظر اولند، غناى به معناى لغوى است كه موضوع آن بسيط و عبارت از آواز خوش و زيباست و مقصود آنهايى كه داراى نظريه دومند، غناى به معناى شرعى است كه موضوع آن مركب و عبارت است از آواز به گونه لغوى و داراى الفاظ باطل. با اين حساب بين عالمان جامعه اسلامى، اختلافى در پديده موسيقى غنايى وجود ندارد و همه آنها موسيقى غنايى را كه با آهنگ نيكو و داراى كلمات صحيح و مفيد و سازنده باشد، مباح و حلال مى‏دانند و آنچه كه از موسيقى غنايى به گونه لهو و داراى الفاظ باطل و زور باشد، حرام مى‏دانند.

3. آنچه در صدا و سيمای ايران خوانندگان اجرا مى‏كنند، از سنخ غناى به معناى لغوى است يا از سنخ غناى به معناى شرعى است؟
بيشتر آهنگ‏هايى كه هنرمندان در صدا و سيمای ايران اجرا مى‏كنند، از سنخ غناى به معناى لغوى است نه غناى به معناى شرعى و ما كه بر اساس تقسيم ياد شده آن را مباح و حلال دانسته‏ايم. لذا بيشتر آنچه را كه خوانندگان و هنرمندان در صدا و سيما اجرا مى‏كنند مباح و حلال مى‏دانيم، زيرا در ديدگاه ما از سنخ غناى به معناى شرعى كه موضوع حرمت در مبانى فقه اجتهادى قرار داده شده، نمى‏باشند و از سنخ غناى به معناى لغوى محسوب مى‏شوند كه حرام نمى‏باشند.

4. آيا مطلق موسيقى حرام است؟
همانگونه كه قبلا گفته‏ايم اگر موسيقى و آواز نيكو با كلمات داراى مضامين عالى در بعد مذهبى، عرفانى، اخلاقى و اجتماعى باشد، مباح و حلال است و اگر به گونه لهوى و داراى كلمات باطل باشد، حرام است. بايد دانست آواز نيكو و پسنديده از مواهب الهى است و رسول خدا)ص( فرموده‏اند: قرآن را با صداى نيكو بخوانيد زيرا خداوند صداى نيكو را دوست مى‏دارد و نيز فرموده‏اند: زيباترين زيبايى‏ها دو چيز است، موى نيكو و آهنگ صداى نيكو.

5. اگر آهنگى باعث طرب و خوشايندى براى انسان شود، آيا گوش دادن به آن حرام است؟
به صرف خوش آمدن افراد از يك آهنگ و طرب‏انگيز بودن آن، گوش دادن به آن حرام نمى‏گردد. زمانى حرام است كه شنيدن آن از انسان به كلى سلب اختيار كند و نتواند خود را با گوش دادن به آن كنترل نمايد.

6. اگر آهنگى كه حلال است با ارتكاب به فعل حرام همراه باشد، آياشنيدن آن حرام است؟
اگر آهنگى كه حلال است با ارتكاب فعل حرام همراه باشد، شنيدن آن حرام مى‏شود، مانند اينكه موسيقى غنايى در مجلسى نواخته شود كه زنان و مردان بدون رعايت حدود شرعى در آن حضور دارند يا حاضران در مهمانى به همراه نواختن موسيقى غنايى، به مى‏گسارى بپردازند. در اين صورت اساسا شركت در چنين جلسه‏اى حرام است و در نتيجه گوش دادن به موسيقى در آن نيز اشكال دارد.

7. شنيدن آهنگ‏هاى كلاسيك آيا حرام است؟
شنيدن آهنگ‏هايى مانند موسيقى كلاسيك كه در انسان احساس خوشايندى را پديدار مى‏سازد و در رفع خستگى و آرامش اعصاب مؤثرند و غرض لهو و لغو نيست، اشكال ندارد.

8. آيا استفاده از موسيقى به عنوان معالجه جايز است يا خير؟
امروزه برخى پزشکان بر اين اعتقادند كه مطلق موسيقى براى معالجه بعضى از بيمارى‏ها به ويژه بيمارى‏هاى روانى مانند اضطراب و افسردگى فايده‏بخش است و بى‏اشكال است.

9. آيا اجراى موسيقى توسط زنان براى زنان در صورتى كه به گونه لهوى نباشد اشكالى دارد؟
اجراى كنسرت توسط زنان براى زنان، در صورتى كه كنسرت و موسيقى نواخته شده به گونه لهوى نباشد، فى نفسه اشكال ندارد.

قابل توجه مراجعين محترم پايگاه اطلاع رسانى حضرت آية الله العظمى جناتى
پس از عرض سلام وتشکر از عنايات والطاف فراوانى که مبذول داشته ايد، به استحضار مى رساند که روزانه استفتائات بسيار زيادى به صندوق پستى اين پايگاه ارسال مى گردد که پاسخ بسيارى از آنها در جلد اول، دوم، سوم، چهارم وپنجم رساله توضيح المسائل ايشان چاپ گرديده يا در بخش فتاواى منتخب اين پايگاه وجود دارد وعزيزان مى توانند با تهيه رساله ها يا دقت بيشتر در بخش فتاواى منتخب اين پايگاه، پاسخ بسيارى از پرسش هاى خويش را بيابند.
همچنين تلاش ما اين است که پاسخ استفتاى همه عزيزان در کوتاهترين زمان ممکن وبه صورت جداگانه ارسال شود، اما به علت حجم زياد استفتائات وکمبودها ومحدوديت ها، در برخى موارد به انعکاس استفتائات در خبرنامه هفتگى پايگاه بسنده مى گردد که اميد است دوستان عذر ما را در اين زمينه بپذيرند.
براى تهيه رساله هاى توضيح المسائل وديگر كتاب هاى حضرت آية الله العظمى جناتى مى توانيد در قم با انتشارات انصاريان (صفاييه، کوچه آمار، تلفن: [phone] ، www.ansariyan.org

 

)، در مشهد با نمايندگى انتشارات انصاريان (چهارراه شهدا، پاساژ الغدير، شماره 14 ، تلفن: [phone]) ودر تهران با انتشارات ايده نو (ميدان انقلاب، خيابان 12 فروردين، کوچه نوروز، تلفن: [phone] ، www.newideabook.com

 

) تماس بگيريد.
علاقمندانى که در شهرهاى فاقد نمايندگى (در ايران وخارج از ايران) ساکن مى باشند مى توانند شخصا يا به کمک يکى از مراکز نشر کتاب در شهر محل سکونتشان وپس از هماهنگى با انتشارات انصاريان در قم، کتاب هاى مورد علاقه خود را به صورت جزيى يا کلى دريافت نمايند.