. هدايايى كه بستگان عروس زمان شركت در جلسه عروسى با خود مى‏آورند، آيا تنها متعلق به اوست و يا اينكه داماد با عروس در آنها شركت دارد؟
تنها متعلق به اوست مگر در موردى كه آورندگان كادو بگويند آنها به داماد تعلق دارند و يا قرينه‏اى در بين باشد.

2. هدايايى كه بستگان عروس و داماد زمان شركت در جلسه عروس و داماد مى‏آورند، آيا هر دوى آنها در آن هدايا مشتركند يا خير؟
هداياى زنانه مال عروس و هداياى مردانه مال داماد است و بقيه مشترك بين آنها مى‏باشد.

3. آيا به نظر شما خوردن گوشت ذبايح حلال گوشت اهل كتاب (زرتشتى، يهودى ومسيحى) جايز است؟
بله خوردن گوشت ذبايح حلال گوشت اهل کتاب جايز است ولي پيش از خوردن، بسم الله را بگوييد‏. فتوا بر حليت ذبايح اهل کتاب اگرچه خلاف مشهور است ولي ادله ما بر اساس کتاب خدا وسنت رسول خدا(ص) وامامان(ع) مي باشد واين مساله به گونه مفصل در کتاب «فقه وزمان» و کتاب «همبستگي اديان ومذاهب» مورد بررسي قرار گرفته است.

4. نظر کلي حضرت عالي در باره استخاره چيست؟
انسان در همه کارها بايد بر اساس عقل وتدبير ومشورت، تصميم گيري نمايد اما اگر در موردي متحير وسرگردان باقي ماند واز راههاي معمول نتوانست تصميم بگيرد، مي تواند استخاره کند هرچند نتيجه آن الزام شرعي ندارد.

5. آيا نتيجه يک استخاره براي ازدواج الزام آور است؟
استخاره الزام آور نيست و در امر ازدواج بايد مشورت کرد.

6. من مي خواهم مرجع تقليد خود را تغيير دهم، آيا اين کار مجاز است؟
بله جايزاست، با رعايت شرايطي که در رساله توضيح المسائل بيان نموده ايم.

7. آيا مي توان از يک زن مجتهد تقليد کرد يا حتما بايد از يک مجتهد مرد باشد؟
مرد بودن در مجتهدي که مورد تقليد قرار مي گيرد شرط نيست و اگر يک زن داراي شرايط اجتهاد باشد مي توان به او مراجعه کرد.

8. آيا مي توانم در مسائلي به فتواي مجتهدي ودر مسائلي ديگر که اجراي آنها براي من مشکل است، به فتواي مجتهدي ديگر که آسانترمي باشد، عمل نمايم؟
بله مي توانيد.

9. آيا زن يائسه نياز به نگه داشتن عده دارد؟
خير زن يائسه نياز به نگه داشتن عده ندارد.

10. آيا در نکاح متعه اجراي صيغه نکاح بصورت بيان لفظي لازم است يا رضايت قلبي طرفين نيز مي تواند موجب صحت عقد يا عدم حرمت باشد؟
بايد با لفظ باشد و به فارسي و غير آن هم جايز است.

11. آيا صيغه ازدواج (چه دائم وچه موقت) را مي توان به زباني غير از عربي خواند؟
اشکالي ندارد.

12. نظر حضرتعالي در مورد قمه زدن چه مي باشد؟
اگر باعث سوءاستفاده بي دينان و دشمنان اسلام گردد، بايد خودداري شود.

13. آيا زنان براي اقامه نماز حتما بايد چادر بر سر کنند يا با روسري ولباس معمولي هم نمازشان صحيح است؟
در نماز بايد بدن زن به گونه کامل پوشيده باشد وپوشش با هرچه که باشد اشکالي ندارد.

14. من از کسي تقليد نمي کنم وخودم توسط عقل ومنطق تصميم مي گيرم لطفا نظر خود را بفرماييد؟
در اصول دين تقليد از کسي جايز نيست وبايد از راه عقل ومنطق صحيح باشد ولي در فروع بايد يا از راه اجتهاد ويا از راه احتياط ويا از راه تقليد باشد واين از باب رجوع به فردي دانا براي پرسيدن مساله اي است که نمي دانيم ومانند مراجعه بيمار به پزشک و... مي باشد.

15. آيا به كسى كه امر ضرورى و حكمى را بر اساس دليل علمى به نظر خود انكار مى‏كند، اطلاق مرتد مى‏شود يا خير؟
بر او اطلاق مرتد نمى‏شود و همچنين داراى حكم آن نمى‏باشد، زيرا مرتد بر كسى اطلاق مى‏شود كه ضرورى از ضروريات دين را بدون دليل انكار كند.

16. كسى كه مسأله ضرورى دينى را بر اساس اعتقاد انكار مى‏كند و نه براساس عناد، آيا حكم مرتد بر او جارى است يا خير؟
حكم مرتد را ندارد.

17. شيوه آگاهان و عالمان در زمان پيامبر(ص) و پس از ايشان در برابر آنانى كه مسائل ضرورى را انكار مى‏كردند و يا القاى شبهه بين مردم مى‏نمودند، چگونه‏ بود؟
شيوه آگاهان و عالمان در زمان پيامبر (23 سال) و عصر صحابه (100 سال) و زمان تابعين (70 سال) بسيار نيكو و پسنديده بود، زيرا اولا آنان را در جلساتى كه داشتند مى‏پذيرفتند و ثانيا اشكالات آنها را با دليل و منطق پاسخگو بودند و شبهه را از اهل‏شبهه برطرف مى‏كردند. براى اثبات اين مدعى مى‏توانيد به كتاب‏هاى تاريخى مراجعه فرماييد كه شيوه خوب پيامبر را در برابر كافران و ملحدان در مسجد مدينه (اسطوانةالوفود) بيان مى‏كنند. شيوه حضرت امير(ع) در مدينه و كوفه با ابن كواع وامثال او و شيوه امام صادق(ع) با ابن ابى‏العوجا، در برابر اشكالاتى كه بر مسائل اعتقادى و احكام شرعى اسلام داشتند همين گونه بود و با آن شيوه پاسخ مى‏گفتند و شبهه‏هاى آنان را برطرف مى‏كردند.

18. آيا طرح شبهه معقول از طرف صاحب‏نظرى عليه يك مسأله ضرورى در اسلام باعث ارتداد او مى‏شود؟
طرح شبهه در برابر يك مسأله ضرورى اگر به گونه معقول باشد و بر طريقه عناد و دشمنى نباشد، باعث ارتداد نمى‏شود، زيرا با توجه به اشكالات و شبهاتى كه در جلسات رسول خدا(ص) و حضرت امير(ع) و امام صادق(ع) ايراد مى‏شد و پاسخى كه آنان با شيوه‏اى پسنديده مى‏دادند، اين نكته دريافت مى‏شود كه طرح شبهه معقول از طرف دانشمند و صاحب‏نظر و انديشه - از هر مقوله‏اى كه باشد - موجب ارتداد نمى‏شود و بر عالمان فقه و تفسير و كلام امروز است كه آنها را همانند عالمان زمان پيامبر و صحابه و تابعين، با دليل پاسخ دهند و شبهات را از آنان برطرف كنند، زيراپاسخ بدون دليل و منطق تأثير ندارد و شبهه را از پرسش‏كننده برطرف نمى‏كند. بدين جهت، سيره رسول خدا و امامان در مقام پاسخ به پرسش‏ها هميشه همراه با دليل بود و هرگز موردى وجود ندارد كه آنان روش ديگرى را اتخاذ كرده باشند.

19. بر كسى كه نماز نمى‏خواند و روزه نمى‏گيرد، اطلاق مرتد مى‏شود؟
مجرد نماز نخواندن و روزه نگرفتن باعث ارتداد نمى‏شود.

20. خانواده هاي طبقه متوسط در همه جاي جهان (کارمند، کارگر، اشخاص با درآمد کم و...) بايد چند سال کار کنند وپس انداز نمايند تا بتوانند سرانجام پس از گذشت سالها، خانه ولوازم زندگي وخودروي متناسب با شان خود را خريداري نمايند، آيا به اين پس انداز جمع شده درطي سالها خمس تعلق ميگيرد؟
در مفروض سوال خمس تعلق نمي گيرد.

21. يک شخص براي داشتن خانه ووسايل منزل وماشين بايد با پس انداز وصرف مدت زمان زيادي (فرضا ده سال) آنها را تهيه کند، آيا پرداخت خمس در اين مدت واجب است؟
در مفروض سوال خمس تعلق نمي گيرد.

22. خانواده اي که زن ومرد کارمند ميباشند وطي چندين سال با پس انداز مبلغي از حقوق خود جهت خريد منزل برنامه ريزي مينمايند، آيا به اين پس انداز سالانه خمس تعلق ميگيرد يا نه؟
در مفروض سوال خمس تعلق نمي گيرد.

23. کارمندان وکارگران معمولي (در همه بخش هاي دولتي وخصوصي و...) ماليات مي دهند وحقوق ماهيانه اندکي دريافت مي کنند واکثرا اجاره نشين هستند وشرايط اقتصادي وزندگي سختي دارند و قسط خانه وماشين مي دهند وبه قول معروف هشت آنها گروي نه آنهاست، آيا اينها مشمول پرداخت خمس هم مي شوند؟
در مفروض سوال خمس تعلق نمي گيرد.

24. آيا كسي كه خانه ندارد وتنها راه برايش پس انداز در طي چندين سال مي باشد وضمنا اين پس انداز درآمد مازاد محسوب نمي شود وبه دليل كم پولي نمي تواند ظرف يك سال خانه بخرد، بايد خمس بدهد؟
در مفروض سوال خمس تعلق نمي گيرد.

25. آيا سرمايه اي كه انسان با منافع وعوايد آن هزينه ومخارج زندگى را تأمين مي كند خمس دارد؟
سرمايه به مقدارى كه انسان بتواند با منافع وعوايد آن هزينه ومخارج زندگى را تأمين كند خمس ندارد.

26. نظر کلي حضرت آية الله العظمي جناتي درباره روابط دختران وپسران وزنان ومردان نامحرم در اجتماع چيست؟
اگر سبب فساد نشود و با حفظ موازين اسلامي و در حدي که ضرورت دارد، مانعي ندارد.

27. آيا صحبت با نامحرم در دوران خواستگاري براي آشنا شدن طرفين بدون اجازه پدر دختر جايز است؟
في نفسه جايز است مگر زماني که باعث مفسده شود.

28. اگر ريش براى كسى حرجى باشد، آيا مى‏تواند آن را بتراشد؟
گذاشتن ريش اگر براى شخصى حرجى يا ضررى داشته باشد، تراشيدن آن اشكال ندارد.

29. آيا يك دختر بالغ وعاقل مى‏تواند بدون اجازه پدر با مردى ازدواج كند؟
اگر دختري بتواند مصلحت ومفسده را براي خود به گونه کامل درک کند وتحت تاثير احساسات وعواطف قرار نگيرد وبر اساس مصلحت قطعي ازدواج نمايد، مانعي ندارد. البته در اين امر بايد دقت شود.

30. حكم شرعى درمورد صوفى، درويش وعلى اللّهى چيست؟
صوفى ودرويش حكم مسلمان را دارند ولى على اللّهى داراى اين حكم نمى‏باشد، البته آنهايى كه واقعا امام على را خدا مى‏دانند نه ‏هر شخص كه بر او على اللّهى اطلاق شود؛ زيرا بسيارى از آنها نماز مى‏خوانند وروزه مى‏گيرند وامور اسلامى را رعايت مى‏كنند.

31. شما اين را قبول داريد كه برخى از نظرات در جامعه به عنوان اسلام مطرح است با اينكه اسلام از آن بيزار است؟
بله مورد پذيرش ماست، متأسفانه برخى از نظرات در جامعه اسلامى به عنوان اسلام مطرح و آنها را به عنوان حكم الهى مى‏شناسند، درصورتى كه چنين نيست و ما نمونه‏هاى زيادى را در اين زمينه داريم و اين از عواملى است كه ضربات سهمگينى بر پيكر اسلام در طول تاريخ وارد نموده و اين نظرات، پوستينى وارونه بر قامت فقه اسلام مى‏پوشاند كه طبايع سالم را از آن متنفر نموده است.

32. حضرت آية اللّه اكنون باعث تأسف است كه در جامعه ما حرام گفتن بسيار آسان و حلال گفتن از امور بسيار مشكل است، با اينكه قضيه بايد برعكس باشد، آيا حضرت عالى اين گفته ما را قبول داريد؟
بله مورد قبول است، زيرا در شبهات مصداقيه كه از مصاديق حرام بودن آنها مورد شك و شبهه است، بايد طبق موازين فقه اجتهادى حكم به مباح و حلال بودن آنها شود و ما در اين حكم ترديدى نداريم. به عنوان نمونه غنا و آوازى كه موضوع براى حرمت است آن آوازى است كه به گونه لهوى و داراى الفاظ باطل باشد، پس اگر در غنا و آوازى شك شود كه داراى ويژگى‏هاى ياد شده هست (تا حكم به حرمت آن شود) يا داراى آن ويژگى‏ها نيست (تا حكم به مباح و حلال بودن آن شود) چون در آن موضوع حرمت محرز نيست، بايد با اجراى اصل برائت، شنيدن آن آواز را بى‏اشكال دانست.

33. آيا بر زنان الزامى است كه داراى حجاب چادر مشکي باشند؟
چادر براى زنان حجاب خوبى است ولى الزامى نيست، آن چيزى كه براى زنان الزامى است، پوشاندن خودشان به استثناى چهره ودو دست از نامحرم مى‏باشد ونوع ورنگ خاصى از پوشش براى آن مطرح نيست وبا هر وسيله‏اى كه حاصل شود كفايت مى‏كند.

34. آيا رواج و القا و مطرح کردن شايعات در خصوص امام زمان (عج) از جمله تاريخ ظهور ايشان جايز است؟
خير جايز نيست.

35. آيا تعيين زمان براي ظهور آن حضرت مورد تأييد معصومين (ع) و علماي شيعه مي‌باشد؟
خير زمان ظهور آن حضرت فقط در محدودۀ علم خداوند است.

36. آيا ابهامات حاصله از اينگونه شايعات باعث ترديد و دو دلي در باورهاي مردم نمي‌گردد؟
بله متأسفانه طرح اينگونه موارد بي پايه و اساس باعث ترديد و دو دلي در باورهاي مردم مي‌شود.

37. آيا از نظر حضرتعالي سنگسار (رجم) دليل معتبري در فقه اجتهادي دارد؟
خير سنگسار (رجم) دليل معتبري در فقه اجتهادي ندارد و مدارک و ادله ما در باره هماهنگ نبودن آن با موازين فقه اجتهادي به زودي منتشر مى‏شود.

38. آيا خوردن گوشت ماهيان بى‏فلس جايز است؟
با بررسي که اخيرا در مباني فقهي اجتهادي داشتيم، نظر ما مباح و حلال بودن خوردن گوشت ماهى‏هاي بى‏فلس است مانند ماهى‏هاي فلس‏دار و مدارک و ادله ما در اين باره به زودي منتشر مى‏گردد.

39. آيا زمان بلوغ پسران رسيدن به سن خاصي است؟
در پسران ميزان احتلام است و سن خاص نيست.

40. مستدعى است نظر خود را در مورد زمان بلوغ دختران به گونه واضح و روشن بيان فرماييد؟
از نظر من زمان پيدايش بلوغ دختران سن خاص نيست، نه سن نه سالگى كه معروف است و نه سن سيزده سالگى كه فيض كاشانى قائل است و نه سن پانزده سالگى كه شيخ طوسى مى‏گويد و نه سن هيجده سالگى كه اعلاميه حقوق بشر مى‏گويد ونه سن هيجده سالگى كه ابوحنيفه قائل شده ونه سن پانزده سالگى كه حنبليان و شافعيان تعيين كرده‏اند، بلكه زمان پيدايش بلوغ دختران را عادت ماهانه مى‏دانيم، زيرا تا تخمك در رحم پيدا نشود توانايى بر توليد مثل پيدا نمى‏شود و نمايانگر پيدايش آن همان حيض است. اما دخترانى كه بر اثر عوارض مزاجى عادت ماهانه ندارند، زمان بلوغشان هنگامى است كه دختران خويشان و فاميل و محل، عادت ماهانه مى‏شوند.

41. نظر شما در مورد سن يائسگى زنان چيست؟
از نظر ما سن خاصى براى يائسگى زن ملاك نيست. زيرا يائسگى امرى طبيعى است وزمانى زن يائسه مى‏شود كه رحم او قابليّت انعقاد نطفه ورشد ونمو آن را نداشته باشد وبه اين جهت نمى‏توان سن خاصى را علامت يائسگى قرار داد. بنابراين قرار دادن سن 50 سال به عنوان علامت يائسگى در زن غيرسيده وسن 60 سال به عنوان علامت يائسگى در زن سيده، مورد پذيرش اينجانب نمى‏باشد.